طفره مىرفت ، امروز نزديك غروب مؤيد حضور - كارگزار گيلان - كنسول روس را به منزل شخصى خود دعوت نمود و كفيل حكومت گيلان توانست با حضور در خانه كارگزار گيلان ، با كنسول روس ملاقات نمايد . در اين ملاقات كنسول روس به صراحت اظهار داشت : چون گيلان در منطقهء نفوذ روسيه قرار دارد ، دولت ايران بايد در تعيين حكمران و يا ساير رؤساى دواير دولتى اين منطقه با سفارت شوروى مذاكره كند و در ادامه تصريح كرد براساس دستور سفارت شوروى نمىتواند حكومت « وثوق السلطنه » در گيلان را به رسميت بشناسد و يا با كفيل حكومت مراوده داشته باشد . كنسول روس در اين مذاكره با « انگلوفيل » خواندن « شونبرگ » سوئدى به صراحت انتصاب او را به رياست نظميه گيلان مخالف سياست‌هاى روسيه ذكر كرد . 8 * مشاركت كمپانى نفت جنوب با استاندارد اويل علىرغم مخالفت‌هاى دولت ايران با مشاركت كمپانى نفت جنوب با استاندارد اويل ، در نتيجهء مذاكرات كدمن و كمپانى استاندارد اويل ، اين كمپانى با كمپانى نفت جنوب براى مشاركت در نفت شمال به توافقاتى دست يافتند . امروز كاردار سفارت آمريكا در تهران ، برخى مفاد اين قرارداد 9 را به اطلاع حسن پيرنيا رسانيد . دو كمپانى توافق كرده بودند ، كمپانى جديدى به نام « شركت نفت ايران - آمريكا » تشكيل دهند تا منابع نفتى و معدنى پنج ايالت شمالى ايران را به جاى امتياز خوشتاريا و فرمان سپهسالار مبنى بر اكتشاف نفت بعضى نقاط مازندران ، استخراج نمايند . 10

--> ( 1 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 137 . ( 2 ) . روزنامه ايران ، 10 / 12 / 1300 ، ص 2 . ( 3 ) . اين در حالى بود كه اسماعيل اميرفضلى مدعى بود غارت و چپاول شهر به پايان آمده و با تمام قدرت از حركات سوء جلوگيرى مىشود ( اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 20617 و 20663 و 13 - 20614 ) . ( 4 ) . مراسله اقبال السلطنه به رياست وزرا ، 9 / 12 / 1300 ، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 38163 . ( 5 ) . اتحاد اسلام كه مركز فعاليتش در اسلامبول بود ، به وسيله چند تن از پيشوايان دينى بوجود آمده بود . از مهم‌ترين بنيانگذاران و مدافعان اين فكر ، سيد جمال الدين اسدآبادى ، كه ايجاد اتحاد اسلامى را يكى از مهم‌ترين راه‌ها براى مقابله با كشورهاى استعمارگر مىدانست و تمام تلاش خود را به همين منظور انجام داد . بعدها عبد الرحمن كواكبى ، محمد عبده ، رشيد رضا و ديگران اين فكر را ، با هدف گرد آوردن عموم مسلمانان زير لواى واحد و ايجاد يك روزنه سياسى جهانى براى دنياى اسلام ، دنبال كردند . عده‌اى از علما و رجال سياسى ايران مانند سيد محمد رضا مساوات ، سيد محمد كمره‌اى ، سليمان محسن اسكندرى ، ميرزا طاهر تنكابنى ، سيد حسن مدرس و . . . عضويت اين سازمان را قبول و در پيشرفت هدف سازمان ، شركت فعالانه داشته‌اند . اما نه به‌طور دسته‌جمعى بلكه تك‌تك و به شكل انفرادى ، زيرا پيوند معنوى و ارتباط اجتماعى بين محافل دينى برقرار نبود . از جنگ جهانى اول به بعد تحت اين عنوان در جريان جنبش جنگل نيز فعاليت‌هايى صورت مىگرفت . ( سيد جمال الدين اسدآبادى ، ص 144 - 143 ؛ سردار جنگل ، ص 22 و 23 ؛ تاريخ سياسى و سازمان‌هاى اجتماعى ايران در عصر قاجار ، ص 385 ؛ م . ) ( 6 ) . نام سابق شهرستان ميانه است كه در جنوب‌شرقى تبريز واقع شده و از شمال به شهرستان سراب و از جنوب به شهرستان زنجان و از شرق به خلخال محدود است . ( 7 ) . تلگراف امير لشكر شمال غرب به وزارت جنگ ، 19 / 12 / 1300 ، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1300 ، پ 97 ، ص 27 . ( 8 ) . تلگراف مؤيد حضور كارگزار گيلان به وزارت خارجه ، 10 / 12 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 17 ، ص 15 . ( 9 ) . قرار بود وزيرمختار ايران در واشنگتن متن فرانسه قرارداد را براى دولت ايران ارسال نمايد ( نفت شمال ، ص 84 - 85 ) . ( 10 ) . حسن پيرنيا به كاردار سفارت آمريكا در تهران اطلاع داد كه دولت ايران اساسا مخالف قرارداد دو كمپانى استاندارد و نفت جنوب نيست اما اين قرارداد بايد به گونه‌اى باشد كه از حدود مصوبات مجلس خارج نشده ، ايران را دچار مشكلات سياسى با روسيه نكند ، بدين‌معنى كه : اولا در ديباچه امتياز و خود امتياز اسمى از كمپانى جنوب برده نشود ؛ چون مخالف مادهء 5 مصوبه مجلس است . ثانيا : مديريت و كنترل امتياز به اتباع انگليس واگذار نشود . ثالثا : در صورتى كه استاندارد ، پس از توافق با كمپانى نفت جنوب از امتياز خارج شود ، امتياز از درجه اعتبار ساقط خواهد بود . ( نفت شمال ، ص 78 - 79 ) .